
ใบอนุญาตทำงาน คืออะไร และสำคัญอย่างไร
ใบอนุญาตทำงาน คือ เอกสารที่นายทะเบียนของกรมการจัดหางานออกให้คนต่างด้าว เพื่อยืนยันว่าคนคนนั้นทำงานในประเทศไทยได้ถูกกฎหมาย ในตำแหน่ง กับนายจ้าง และในท้องที่ที่ระบุไว้
Work Permit คือชื่อภาษาอังกฤษของเอกสารนี้ กฎหมายหลักคือพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 และฉบับแก้ไข (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2561
คนต่างด้าวทำงานในไทยได้ต้องมีเอกสาร 2 ชิ้นที่ออกโดยคนละหน่วยงาน ชิ้นแรกคือวีซ่าและสิทธิอยู่ในประเทศจากสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ชิ้นที่สองคือ Work Permit จากกรมการจัดหางาน มีวีซ่าอย่างเดียวจึงยังทำงานไม่ได้
สำหรับเจ้าของธุรกิจที่จะจ้างพนักงานต่างชาติ เรื่องนี้สำคัญอย่างน้อย 3 ด้าน
- นายจ้างที่รับคนต่างด้าวเข้าทำงานโดยไม่มีใบอนุญาต มีโทษปรับตั้งแต่ 10,000 ถึง 100,000 บาทต่อคนต่างด้าว 1 คน (มาตรา 102) ถ้าจ้าง 5 คนก็เสี่ยงค่าปรับสูงสุดถึง 500,000 บาท
- ค่าธรรมเนียมและระยะเวลาพิจารณามีอัตราทางการชัดเจน วางแผนต้นทุนต่อหัวและวันเริ่มงานได้ล่วงหน้า ไม่ต้องเดาจากราคาที่บริษัทตัวแทนเสนอ
- หลังได้ใบอนุญาตแล้ว พนักงานต่างชาติต้องถูกหักภาษี ส่งประกันสังคม และได้หนังสือรับรองการหักภาษีเหมือนพนักงานไทย งานเงินเดือนจึงต้องรองรับตั้งแต่เดือนแรก
ตลอดบทความนี้จะใช้ตัวอย่างของคุณแอน เจ้าของบริษัทร้านอาหารญี่ปุ่นขนาดเล็ก ที่กำลังจะจ้างพนักงานต่างชาติ 2 คน คือเชฟชาวญี่ปุ่น 1 คน และผู้ช่วยครัวสัญชาติเมียนมาที่มาตามบันทึกความเข้าใจระหว่างรัฐบาล (MOU) อีก 1 คน
Work Permit ต่างจากวีซ่าและบัตรสีชมพูอย่างไร
ทั้ง 3 อย่างเป็นเอกสารของคนต่างด้าว แต่ตอบคนละคำถาม วีซ่าตอบว่าอยู่ในประเทศได้หรือไม่ Work Permit ตอบว่าทำงานอะไรได้บ้าง ส่วนบัตรสีชมพูใช้แสดงตัวตนของแรงงานบางกลุ่ม
| เอกสาร | หน่วยงานที่ออก | ใช้ยืนยันอะไร |
|---|---|---|
| วีซ่าและตราประทับอนุญาตให้อยู่ | สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง | สิทธิเข้าเมืองและอยู่ในไทยตามระยะเวลาที่ได้รับ |
| ใบอนุญาตทำงาน (Work Permit) | กรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน | สิทธิทำงานตามตำแหน่ง นายจ้าง และท้องที่ที่ระบุ |
| บัตรสีชมพู | กรมการปกครอง | บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทยของแรงงานบางกลุ่ม ใช้แสดงตัวตน ไม่ได้ใช้แทนการอนุญาตให้ทำงาน |
ข้อควรระวังคือวีซ่าท่องเที่ยวและวีซ่าผ่านทางใช้ขอ Work Permit ไม่ได้ เพราะคู่มือการขอรับใบอนุญาตของคนต่างด้าว กำหนดให้ผู้ยื่นต้องมีถิ่นที่อยู่ในไทย หรือได้รับอนุญาตให้เข้ามาแบบชั่วคราวประเภท Non-Immigrant
ใครต้องมีใบอนุญาตทำงาน และงานไหนที่คนต่างด้าวทำไม่ได้
คนต่างด้าวทุกคนที่ทำงานในไทยต้องมีใบอนุญาต ไม่ว่าจะทำงานในสำนักงาน ร้านอาหาร โรงงาน หรือไซต์ก่อสร้าง และไม่ว่าจะได้ค่าจ้างหรือไม่ มาตรา 59 กำหนดว่าคนต่างด้าวทำงานได้เมื่อได้รับใบอนุญาตแล้ว และต้องเป็นงานที่ไม่ได้ห้ามไว้
ข้อยกเว้นที่ใช้บ่อยคืองานจำเป็นเร่งด่วนที่ทำเสร็จภายใน 15 วัน เช่น ช่างต่างประเทศที่เข้ามาซ่อมเครื่องจักร กรณีนี้ใช้วิธีแจ้งนายทะเบียนตามมาตรา 61 แทนการขอใบอนุญาตเต็มรูปแบบ
งานที่คนต่างด้าวทำไม่ได้มีอะไรบ้าง
กระทรวงแรงงานกำหนดรายการงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำไว้ในประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่องกำหนดงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำ ลงวันที่ 1 เมษายน 2563 แบ่งเป็น 2 ลักษณะ
- งานที่ห้ามเด็ดขาด เช่น งานตัดผมและเสริมสวย งานแกะสลักไม้ งานขับขี่ยานยนต์ (ยกเว้นรถยก) และงานขายทอดตลาด
- งานที่ทำได้เมื่อเข้าเงื่อนไข เช่น งานวิชาชีพบางสาขาอย่างบัญชีและวิศวกรรมที่ต้องเป็นไปตามข้อตกลงระหว่างประเทศ และงานกรรมกรหรืองานขายของหน้าร้านที่ทำได้เฉพาะคนต่างด้าวที่มีนายจ้างและเข้ามาตาม MOU
ในกรณีของคุณแอน งานเชฟอาหารญี่ปุ่นและงานผู้ช่วยครัวไม่อยู่ในกลุ่มห้ามเด็ดขาด แต่ถ้าคุณแอนคิดจะให้ผู้ช่วยครัวไปยืนขายของหน้าร้านด้วย ต้องเช็กเงื่อนไขของงานขายหน้าร้านก่อน เพราะทำงานนอกขอบเขตที่ได้รับอนุญาตก็ผิดกฎหมายเช่นกัน
Work Permit มีกี่ประเภท
Work Permit แบ่งตามช่องทางที่คนต่างด้าวได้รับอนุญาต ซึ่งกฎหมายแยกไว้เป็นรายมาตรา แต่ละประเภทใช้แบบคำขอ เอกสาร และอายุใบอนุญาตไม่เหมือนกัน
| ประเภท | ใครใช้ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ทั่วไป (มาตรา 59) | คนต่างด้าวที่เข้าเมืองถูกกฎหมายแบบ Non-Immigrant และทำงานที่ไม่ห้าม | ผู้จัดการ ครูสอนภาษา เชฟของคุณแอน |
| ส่งเสริมการลงทุน (มาตรา 62) | คนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายส่งเสริมการลงทุน กฎหมายปิโตรเลียม หรือกฎหมายอื่น | ผู้เชี่ยวชาญในบริษัทที่ได้รับส่งเสริมจาก BOI |
| นำเข้าตาม MOU | แรงงานจากประเทศที่ทำบันทึกความเข้าใจกับไทย นำเข้าผ่านนายจ้างหรือผู้รับอนุญาตนำคนต่างด้าวมาทำงาน | ผู้ช่วยครัวสัญชาติเมียนมาของคุณแอน |
| ตามมติคณะรัฐมนตรี (มาตรา 63/2) | กลุ่มที่คณะรัฐมนตรีอนุญาตให้ขอใบอนุญาตได้เป็นการเฉพาะ | แรงงานลาว เมียนมา เวียดนาม ที่ขึ้นทะเบียนตามมติคณะรัฐมนตรี |
| กลุ่มเฉพาะ (มาตรา 63/1) | ผู้ถูกถอนสัญชาติ ผู้เกิดในไทยบางกรณี หรือผู้ไม่มีสถานะทางทะเบียน | กลุ่มชาติพันธุ์ที่อยู่ในไทยมานาน |
| ชายแดน (มาตรา 64) | คนสัญชาติประเทศที่มีพรมแดนติดไทย ทำงานชั่วคราวเป็นช่วงเวลาหรือตามฤดูกาลในพื้นที่ที่กำหนด | แรงงานไป-กลับในจังหวัดชายแดน |
SME ส่วนใหญ่จะเจอแค่ 2 แบบ คือมาตรา 59 สำหรับพนักงานวิชาชีพหรือผู้บริหาร และ MOU สำหรับแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้าน สองแบบนี้มีค่าธรรมเนียมคนละอัตราตามประเภทงาน ซึ่งจะเห็นตัวเลขชัดในตัวอย่างค่าใช้จ่ายของคุณแอน
เอกสารขอใบอนุญาตทำงาน ต้องเตรียมอะไรบ้าง
เอกสาร Work Permit แบ่งเป็น 2 ชุด คือของลูกจ้างต่างชาติ และของนายจ้าง รายการด้านล่างอ้างอิงจากคู่มือประชาชนกรณีขอใบอนุญาตทั่วไปตามมาตรา 59 ซึ่งระบุเอกสารไว้ 35 รายการ แต่ไม่ได้ใช้ทุกรายการกับทุกคน
เอกสารของลูกจ้างต่างชาติ
- แบบคำขอรับใบอนุญาตและต่ออายุใบอนุญาต (แบบ บต.25)
- หนังสือเดินทางพร้อมสำเนา และสำเนาวีซ่าหรือหลักฐานการได้รับอนุญาตให้เข้าเมือง
- สำเนาหลักฐานการศึกษา หรือหนังสือรับรองประสบการณ์ทำงาน
- สำเนาใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ ถ้างานนั้นมีกฎหมายกำหนดให้ต้องมี
- ใบรับรองแพทย์ และรูปถ่าย 2 รูป
- สำเนาบัตรชมพู สำหรับแรงงานตามมติคณะรัฐมนตรีที่ขอตามมาตรา 63/1 และมีบัตรแล้ว
เอกสารของนายจ้างที่เป็นนิติบุคคล
- หนังสือรับรองการจ้าง (แบบ บต.46)
- หนังสือรับรองการจดทะเบียนนิติบุคคล และบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5)
- ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.01 หรือ ภ.พ.09) ถ้าจดทะเบียนแล้ว
- งบการเงิน และแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลหรือหลักฐานการส่งเงินสมทบประกันสังคม
- หนังสือมอบอำนาจ ถ้าไม่ได้ยื่นเอง
ใบรับรองแพทย์ต้องออกไม่เกิน 6 เดือนก่อนวันยื่น และควรใช้หนังสือรับรองการจดทะเบียนฉบับล่าสุด ถ้าเอกสารภาษาต่างประเทศ ให้เตรียมคำแปลภาษาไทยไว้ด้วย เพราะเจ้าหน้าที่อาจขอเพิ่มตอนตรวจ
ขั้นตอนขอ Work Permit ผ่าน e-WorkPermit ทำอย่างไร
การขอ Work Permit ตอนนี้ยื่นผ่านระบบ e-WorkPermit ของกรมการจัดหางานได้ทั้งหมด นายจ้างยื่นแทนลูกจ้างได้ตามมาตรา 60 และขั้นตอนตามคู่มือประชาชนมี 4 ขั้น
- ยื่นคำขอและชำระค่าคำขอ 100 บาท ลงทะเบียนในระบบ แนบเอกสารทั้ง 2 ชุด เจ้าหน้าที่ตรวจความครบถ้วนภายใน 1 วัน
- เจ้าหน้าที่พิจารณา ใช้เวลา 1 วัน ถ้ามีประเด็นต้องส่งตรวจสอบเพิ่ม จะใช้เวลาอีก 10 วันทำการ และเลื่อนวันนัดรับ
- นายทะเบียนอนุมัติ ลงนามในใบอนุญาตหรือแจ้งไม่อนุญาตภายใน 1 วัน
- ชำระค่าธรรมเนียมใบอนุญาตและรับใบอนุญาต คนต่างด้าวต้องมารับด้วยตนเองที่หน่วยงานที่ยื่น
รวมแล้วใช้เวลาประมาณ 3 วันนับแต่เอกสารครบ หรือราว 2 สัปดาห์ถ้าถูกส่งตรวจสอบ ก่อนถึงขั้นนี้ ลูกจ้างต้องได้วีซ่าประเภท Non-Immigrant จากสถานเอกอัครราชทูตไทยหรือสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองก่อน ส่วนนี้มีระยะเวลาและค่าธรรมเนียมแยกต่างหาก
เชฟของคุณแอนยื่นเอกสารครบในวันจันทร์ ถ้าไม่ถูกส่งตรวจเพิ่ม จะได้รับใบอนุญาตภายในวันพุธ คุณแอนจึงควรนัดวันเริ่มงานหลังวันรับใบอนุญาต ไม่ใช่หลังวันยื่น
Digital Work Permit คืออะไร
Digital Work Permit คือข้อมูลใบอนุญาตที่ตรวจดูได้ในระบบ e-WorkPermit แทนการพึ่งเล่มกระดาษอย่างเดียว ระบบนี้เปิดให้นายจ้างและคนต่างด้าวใช้ทั่วประเทศตลอด 24 ชั่วโมงตั้งแต่ 13 ตุลาคม 2568 ตามที่รัฐบาลประกาศ
ระบบรองรับการลงทะเบียน ยื่นข้อมูลการจ้าง ชำระค่าคำขอ ติดตามสถานะผ่านอีเมล SMS หรือ LINE และนัดหมายศูนย์บริการ กรมการจัดหางานเตรียมศูนย์บริการไว้ 54 แห่ง สำหรับยืนยันตัวตนด้วยข้อมูลชีวมิติ เช่น ใบหน้า ม่านตา หรือลายนิ้วมือ จึงยังต้องไปที่ศูนย์อย่างน้อย 1 ครั้ง
ทำใบอนุญาตทำงาน ค่าธรรมเนียมเท่าไหร่
ค่าธรรมเนียมแบ่งเป็นค่าคำขอ 100 บาทต่อคำขอ และค่าใบอนุญาตตามระยะเวลา โดยกระทรวงแรงงานแยกอัตราเป็น 2 กลุ่ม คือกรรมกรกับผู้รับใช้ในบ้าน และอาชีพอื่น
| รายการ | กรรมกร / ผู้รับใช้ในบ้าน (บาท) | อาชีพอื่น (บาท) |
|---|---|---|
| ใบอนุญาตไม่เกิน 3 เดือน | 225 | 750 |
| เกิน 3 เดือน ไม่เกิน 6 เดือน | 450 | 1,500 |
| เกิน 6 เดือน ไม่เกิน 1 ปี | 900 | 3,000 |
| เกิน 1 ปี | คิดส่วนที่เกินตามอัตราข้างบน | คิดส่วนที่เกินตามอัตราข้างบน |
| ต่ออายุ | อัตราเดียวกับออกใหม่ | อัตราเดียวกับออกใหม่ |
| ใบแทน (ต่อฉบับ) | 200 | 500 |
| เปลี่ยนหรือเพิ่มนายจ้าง | 900 | 3,000 |
| เปลี่ยนหรือเพิ่มท้องที่ / ประเภทงาน | 900 | 1,000 |
ตัวเลขชุดนี้เป็นค่าธรรมเนียมของกรมการจัดหางานเท่านั้น ยังไม่รวมค่าวีซ่าและค่าต่ออายุการอยู่ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ค่าตรวจสุขภาพ และค่าบริการของบริษัทนำเข้าแรงงานกรณี MOU
กลับมาที่คุณแอน ถ้าขอใบอนุญาต 1 ปีให้ทั้ง 2 คน ค่าธรรมเนียมฝั่งกรมการจัดหางานจะเป็นดังนี้
| พนักงาน | กลุ่มอัตรา | ค่าคำขอ | ค่าใบอนุญาต 1 ปี | รวม |
|---|---|---|---|---|
| เชฟชาวญี่ปุ่น | อาชีพอื่น | 100 | 3,000 | 3,100 |
| ผู้ช่วยครัว (MOU) | กรรมกร | 100 | 900 | 1,000 |
| รวม | 4,100 |
ผู้ช่วยครัวใช้อัตรากรรมกรได้เมื่อตำแหน่งงานที่ขออนุญาตจัดเป็นงานกรรมกร ถ้าระบุเป็นงานประเภทอื่น ค่าธรรมเนียมจะเปลี่ยนตาม จึงควรถามเจ้าหน้าที่ให้ชัดก่อนกรอกตำแหน่งในคำขอ
ต่ออายุ เปลี่ยนนายจ้าง และแจ้งออกจากงานทำอย่างไร
Work Permit ตามมาตรา 59 มีอายุ 2 ปีตามคู่มือประชาชน แต่ระยะเวลาจริงของแต่ละใบขึ้นกับที่นายทะเบียนอนุญาต จึงต้องดูวันหมดอายุบนใบอนุญาตของพนักงานแต่ละคน
| เรื่อง | ต้องทำอะไร | กฎหมาย |
|---|---|---|
| ต่ออายุ | ยื่นคำขอก่อนใบอนุญาตหมดอายุ ระหว่างรอพิจารณาทำงานต่อได้ | มาตรา 67 |
| ลูกจ้างเริ่มงานหรือเปลี่ยนนายจ้าง | ลูกจ้างแจ้งชื่อนายจ้าง สถานที่ทำงาน และลักษณะงานต่อนายทะเบียนภายใน 15 วัน | มาตรา 64/2 |
| นายจ้างรับเข้าทำงานหรือลูกจ้างออก | นายจ้างแจ้งนายทะเบียนภายใน 15 วันนับแต่วันที่จ้าง และภายใน 15 วันนับแต่วันที่ออก พร้อมเหตุที่ออก | มาตรา 13 |
| ใบอนุญาตหายหรือชำรุด | ยื่นขอใบแทนภายใน 15 วันนับแต่วันที่รู้ | มาตรา 69 |
| เจ้าหน้าที่ขอตรวจ | แสดงใบอนุญาตภายในเวลาอันสมควร | มาตรา 68 |
กฎหมายไม่ได้กำหนดว่าต้องยื่นต่ออายุล่วงหน้ากี่วัน แต่ในทางปฏิบัติควรเริ่มก่อนหมดอายุอย่างน้อย 1 เดือน เพราะเอกสารนายจ้างอย่างงบการเงินและหนังสือรับรองบริษัทต้องเตรียมใหม่ และอาจถูกส่งตรวจสอบอีก 10 วันทำการ
ถ้าเชฟของคุณแอนลาออกไปทำงานกับร้านอื่น คุณแอนต้องแจ้งออกภายใน 15 วัน ส่วนร้านใหม่ต้องยื่นเปลี่ยนนายจ้างและจ่ายค่าธรรมเนียม 3,000 บาท เชฟจะไปทำงานที่ร้านใหม่ทันทีโดยใช้ใบอนุญาตเดิมไม่ได้
นายจ้าง SME ต้องจัดการเงินเดือน ภาษี และประกันสังคมของพนักงานต่างชาติอย่างไร
ได้ใบอนุญาตแล้วงานยังไม่จบ พนักงานต่างชาติเป็นลูกจ้างตามกฎหมายไทยเหมือนพนักงานไทย นายจ้างจึงมีหน้าที่ 3 เรื่องทุกเดือนตั้งแต่วันแรกที่จ่ายเงินเดือน
- หักภาษีเงินได้และนำส่ง ภ.ง.ด.1 เงินเดือนที่ได้จากการทำงานในไทยต้องเสียภาษีในไทยตามมาตรา 41 วรรคหนึ่งของประมวลรัษฎากร ไม่ว่าพนักงานจะอยู่ในไทยครบ 180 วันหรือไม่ เกณฑ์ 180 วันใช้กับเงินได้จากต่างประเทศ ไม่ได้ใช้ยกเว้นภาษีเงินเดือน วิธีคำนวณแบบขั้นบันไดดูได้ที่บทความ ภาษีบุคคลธรรมดา คำนวณยังไง
- ขึ้นทะเบียนและส่งเงินสมทบประกันสังคม ลูกจ้างและนายจ้างจ่ายฝ่ายละ 5% ของค่าจ้าง เพดานค่าจ้างสูงสุดที่ใช้คำนวณในปัจจุบันคือ 17,500 บาทต่อเดือน เงินสมทบสูงสุดจึงเป็นฝ่ายละ 875 บาท รายละเอียดอยู่ในบทความ ประกันสังคมปรับเพดานใหม่
- ออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย ให้พนักงานทุกคนภายใน 15 กุมภาพันธ์ของปีถัดไป หรือภายใน 1 เดือนหลังพนักงานออก รายละเอียดอยู่ในบทความ 50 ทวิ คืออะไร
ลองคำนวณกับพนักงานของคุณแอน สมมติเชฟได้เงินเดือน 60,000 บาท และผู้ช่วยครัวได้ 12,000 บาท ทำงานครบทั้งปีภาษี ไม่มีค่าลดหย่อนอื่นนอกจากค่าลดหย่อนส่วนตัวกับประกันสังคม
| รายการต่อปี (บาท) | เชฟชาวญี่ปุ่น | ผู้ช่วยครัว |
|---|---|---|
| เงินเดือนทั้งปี | 720,000 | 144,000 |
| หักค่าใช้จ่าย 50% ไม่เกิน 100,000 | 100,000 | 72,000 |
| หักค่าลดหย่อนส่วนตัว | 60,000 | 60,000 |
| หักเงินสมทบประกันสังคม | 10,500 | 7,200 |
| เงินได้สุทธิ | 549,500 | 4,800 |
| ภาษีทั้งปี | 34,925 | 0 |
| หัก ณ ที่จ่ายเฉลี่ยต่อเดือน | ประมาณ 2,910 | 0 |
ภาษีของเชฟมาจาก 150,000 บาทแรกได้รับยกเว้น ช่วง 150,001-300,000 บาท เสีย 5% เป็น 7,500 บาท ช่วง 300,001-500,000 บาท เสีย 10% เป็น 20,000 บาท และส่วนที่เหลือ 49,500 บาท เสีย 15% เป็น 7,425 บาท
ส่วนผู้ช่วยครัวมีเงินได้สุทธิไม่ถึง 150,000 บาท จึงไม่ต้องหักภาษี แต่ยังต้องส่งประกันสังคมทุกเดือน
ภาพรวมแบบนำส่งภาษีเงินเดือนดูต่อได้ที่บทความ ภ.ง.ด.1 และ ภ.ง.ด.1ก ต่างกันอย่างไร
บันทึกบัญชีค่าธรรมเนียมใบอนุญาตทำงานอย่างไร
เมื่อบริษัทของคุณแอนจ่ายค่าธรรมเนียมฝั่งกรมการจัดหางานรวม 4,100 บาทจากบัญชีธนาคาร บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายของกิจการได้ดังนี้
| บัญชี | เดบิต | เครดิต |
|---|---|---|
| ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตทำงาน (ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับพนักงาน) | 4,100 | |
| เงินฝากธนาคาร | 4,100 |
เก็บใบเสร็จจากระบบ e-WorkPermit เป็นหลักฐานประกอบรายการทุกครั้ง ถ้าใบอนุญาตมีอายุเกิน 1 รอบบัญชี เช่น จ่ายค่าใบอนุญาต 2 ปีครั้งเดียว ควรถามผู้สอบบัญชีว่าจะบันทึกเป็นค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้าแล้วทยอยรับรู้ตามระยะเวลาหรือไม่
ทำงานหรือจ้างงานโดยไม่มีใบอนุญาตทำงาน มีโทษอะไรบ้าง
โทษตกกับทั้ง 2 ฝ่าย และนับเป็นรายคน กฎหมายกำหนดไว้ในหมวดบทกำหนดโทษของพระราชกำหนดฯ ดังนี้
| ผู้กระทำผิด | โทษ | กฎหมาย |
|---|---|---|
| นายจ้างที่รับคนต่างด้าวทำงานโดยไม่มีใบอนุญาต หรือให้ทำงานนอกเหนือที่ได้รับอนุญาต | ปรับ 10,000-100,000 บาทต่อคนต่างด้าว 1 คน | มาตรา 102 |
| นายจ้างที่ทำผิดซ้ำ | จำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับ 50,000-200,000 บาทต่อคน หรือทั้งจำทั้งปรับ และห้ามจ้างคนต่างด้าว 3 ปีนับแต่วันที่ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุด | มาตรา 102 |
| คนต่างด้าวที่ทำงานโดยไม่มีใบอนุญาต หรือทำงานนอกเหนือสิทธิ | ปรับ 5,000-50,000 บาท และถูกส่งกลับประเทศ | มาตรา 101 |
| คนต่างด้าวที่เคยถูกลงโทษตามมาตรา 101 | ขอใบอนุญาตใหม่ไม่ได้ เว้นแต่พ้นโทษมาแล้วไม่น้อยกว่า 2 ปี | มาตรา 64/1 |
| นายจ้างที่ไม่แจ้งการจ้างหรือการออกจากงานภายใน 15 วัน | ปรับไม่เกิน 20,000 บาท | มาตรา 103 |
ถ้าร้านของคุณแอนถูกตรวจพบว่าผู้ช่วยครัวยังไม่ได้ใบอนุญาต ค่าปรับขั้นต่ำของบริษัทคือ 10,000 บาท ซึ่งสูงกว่าค่าธรรมเนียมใบอนุญาต 1 ปีของผู้ช่วยครัวถึง 10 เท่า และผู้ช่วยครัวยังถูกส่งกลับ ทำให้ร้านขาดคนทันที
ข้อควรรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับใบอนุญาตทำงาน
จากประสบการณ์ ปัญหาที่ทำให้นายจ้างเสียเวลามากที่สุดไม่ใช่ขั้นตอนยื่น แต่เป็นการไม่รู้ว่ามีมาตรการเฉพาะกลุ่มออกมาใหม่ หรือสับสนว่าเกณฑ์ไหนเป็นของหน่วยงานใด
- แรงงานลาว เมียนมา และเวียดนามบางกลุ่มที่ขึ้นทะเบียนตามมติคณะรัฐมนตรี ได้รับการขยายเวลาทำงานตามกรอบที่รัฐบาลกำหนด นายจ้างที่มีแรงงานกลุ่มนี้ควรตรวจประกาศล่าสุดก่อนยื่น
- เกณฑ์ทุนจดทะเบียนหรือจำนวนลูกจ้างไทยต่อคนต่างด้าวที่มักได้ยินกัน เป็นเกณฑ์ประกอบการพิจารณาต่อวีซ่าของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ไม่ใช่ค่าธรรมเนียมหรือเงื่อนไขในตารางของกรมการจัดหางาน จึงต้องเช็กกับทั้ง 2 หน่วยงานแยกกัน
- ถ้าบริษัทออกค่าธรรมเนียมใบอนุญาตหรือค่าวีซ่าแทนพนักงาน ควรถามผู้สอบบัญชีว่าต้องรวมเป็นเงินได้ของพนักงานหรือไม่ ก่อนออกหนังสือรับรองการหักภาษีปลายปี
- เก็บสำเนาใบอนุญาตและวันหมดอายุของพนักงานทุกคนไว้ในที่เดียวกับข้อมูลเงินเดือน จะเห็นล่วงหน้าว่าใครต้องต่ออายุเดือนไหน
สรุป – การบริหารจัดการเอกสาร และภาษีของพนักงานต่างชาติ
Work Permit เป็นเงื่อนไขแรกของการจ้างพนักงานต่างชาติ แต่ไม่ใช่เรื่องสุดท้าย นายจ้างต้องได้ใบอนุญาตก่อนวันเริ่มงาน แล้วดูแลเงินเดือน ภาษี และประกันสังคมต่อทุกเดือน ใบอนุญาตทำงานออกโดยกรมการจัดหางาน ใช้คู่กับวีซ่า Non-Immigrant จากสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง โดยสามารถยื่นผ่านระบบออนไลน์ e-WorkPermit ได้ หากจ้างโดยไม่มีใบอนุญาต นายจ้างจะถูกปรับตั้งแต่ 10,000-100,000 บาทต่อคน และหากทำผิดซ้ำอาจโดนห้ามจ้างคนต่างด้าวถึง 3 ปี
ถ้าเริ่มจากวันนี้ ลองทำตารางรายชื่อพนักงานต่างชาติทุกคน พร้อมประเภทใบอนุญาต วันหมดอายุ และนายจ้างที่ระบุในใบ แล้วตั้งเตือนล่วงหน้า 1 เดือนก่อนวันหมดอายุของแต่ละคน พนักงานต่างชาติต้องถูกหักภาษี ส่งประกันสังคม และได้หนังสือรับรองการหักภาษีปลายปีเหมือนพนักงานไทย ยิ่งมีหลายสัญชาติหลายอัตรา งานเงินเดือนยิ่งพลาดง่าย
ฟีเจอร์จัดการเงินเดือนและภาษีจาก PEAK Payroll
ให้ PEAK Payroll ช่วยจัดการเงินเดือนในที่เดียว และส่งหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายให้พนักงานทางอีเมลได้จากหน้าสรุปจ่ายเงินเดือน – ทดลองใช้งาน PEAK ฟรี 30 วัน
ติดตามความรู้เพิ่มเติมได้ที่ บทความด้านบัญชี บทความด้านภาษี และ บทความด้านธุรกิจ ของ PEAK
แหล่งอ้างอิงข้อมูล
- ศูนย์รวมข้อมูลเพื่อติดต่อราชการ – การขอรับใบอนุญาตทำงานของคนต่างด้าว (มาตรา 59)
- กระทรวงแรงงาน – อัตราค่าธรรมเนียมการทำงานของคนต่างด้าว
- กรมการจัดหางาน – ระบบ e-WorkPermit
- thailand.go.th – เปิดระบบ e-WorkPermit 24 ชั่วโมง
- ราชกิจจานุเบกษา – พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560
- ราชกิจจานุเบกษา – พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2561
- กรมประชาสัมพันธ์ – กรมการจัดหางานแนะนายจ้างยื่นต่ออายุใบอนุญาตทำงาน แรงงานลาว เมียนมา เวียดนาม
- กรมสรรพากร – ประมวลรัษฎากร มาตรา 38-64
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับใบอนุญาตทำงาน
Work Permit มีอายุกี่ปี
ใบอนุญาตทั่วไปตามมาตรา 59 มีอายุ 2 ปีตามคู่มือประชาชน แต่อายุจริงขึ้นกับที่นายทะเบียนอนุญาตในแต่ละใบ ส่วนแรงงานตามมติคณะรัฐมนตรีจะมีอายุตามที่มติกำหนด
ขอ Work Permit ออนไลน์ได้ไหม
ได้ ยื่นคำขอ แนบเอกสาร ชำระค่าคำขอ และติดตามสถานะผ่าน e-WorkPermit ได้ตลอด 24 ชั่วโมง แต่คนต่างด้าวยังต้องไปยืนยันตัวตนด้วยข้อมูลชีวมิติที่ศูนย์บริการ และไปรับใบอนุญาตด้วยตนเอง
ทำงานในโรงงานต้องมีใบอนุญาตทำงานไหม
ต้องมี คนต่างด้าวทุกคนที่ทำงานในไทยต้องได้รับอนุญาตก่อน ไม่ว่าสถานที่ทำงานจะเป็นโรงงาน ร้านค้า หรือสำนักงาน ถ้าเป็นงานกรรมกรในโรงงาน ต้องเป็นคนต่างด้าวที่มีนายจ้างและเข้ามาตาม MOU หรือตามมติคณะรัฐมนตรี
บุคคลธรรมดาจ้างคนต่างด้าวได้ไหม
ได้ นายจ้างไม่จำเป็นต้องเป็นบริษัท เช่น เจ้าของบ้านที่จ้างผู้รับใช้ในบ้าน หรือเจ้าของร้านที่ยังไม่จดทะเบียนนิติบุคคล แต่เอกสารนายจ้างจะเปลี่ยนจากหนังสือรับรองบริษัทเป็นสำเนาบัตรประชาชนและเอกสารแสดงการประกอบกิจการ และหน้าที่แจ้งนายทะเบียน หักภาษี และส่งประกันสังคมยังเหมือนเดิม
ใบอนุญาตทำงานหายต้องทำอย่างไร
ยื่นขอใบแทนภายใน 15 วันนับแต่วันที่รู้ว่าหายหรือชำรุดตามมาตรา 69 ค่าธรรมเนียมใบแทนฉบับละ 500 บาทสำหรับอาชีพทั่วไป และ 200 บาทสำหรับกรรมกรหรือผู้รับใช้ในบ้าน
ทดลองใช้งานโปรแกรมบัญชี PEAK ฟรี 30 วัน มูลค่า 1,200 บาท
คลิก https://www.peakaccount.com (ไม่มีค่าใช้จ่าย)
PEAK Call Center : 1485
LINE : @peakaccount
สอบถามเพิ่มเติม คลิก https://m.me/peakengine
